Dinistr Jerusalem a Cherddi Eraill

<p><strong>Dinistr Jerusalem a Cherddi Eraill</strong></p><p><em>Eben Fardd</em></p><p></p><p>Eben Fardd oedd enw barddol adnabyddus Ebenezer Thomas (1802-1863). Yn enedigol o Lanarmon Gwynedd gweithiodd fel athro mewn nifer o ysgolion yn Eifionydd a Llŷn ac mewn mân swyddi eraill.</p><p></p><p>Roedd ei ddiddordeb mewn barddoniaeth yn amlwg o'n gymharol ifanc a daeth ei lwyddiant eisteddfodol cyntaf yn 1824 pan enillodd cadair Eisteddfod Powys yn y Trallwng gyda'i awdl <em>Dinistr Jerusalem</em> ei gerdd fwyaf ac enwocaf. Daeth llwyddiannau niferus eraill iddo mewn eisteddfodau rhanbarthol dros y degawdau nesaf; roedd hefyd yn emynydd o fri. Bu farw ond ychydig flynyddoedd ar ôl sefydlu'r Eisteddfod Genedlaethol ac nid enillodd yr un o brif wobrau'r sefydliad hwnnw er iddo gystadlu'n aflwyddiannus yn Eisteddfod 1862 gyda'i awdl <em>Y Flwyddyn</em>.</p><p></p><p>Eben Fardd oedd un o feirdd Cymraeg mwyaf a phwysicaf ei oes: yng ngeiriau Thomas Parry gellir dweud fod ynddo fwy o anianawd y gwir fardd nag odid neb o feirdd eisteddfodol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Gwelir yn ei waith cynnar uchafbwynt clasuriaeth ddisgrifiadol y Gymraeg ac yn ei waith diweddarach dechrau Rhamantiaeth.</p><p></p>