Pełniąc rolę pośrednika między uniwersalną wiedzą wytworzoną przez człowieka a uczniem który posiada wiedzę nie wykraczającą poza bariery zdrowego rozsądku postrzegającym rzeczywistość jako statyczną nieposiadającym pojęcia historyczności rzeczy a zatem znajdującym się w stanie wyobcowania świadomości nauczyciel pełni rolę rewolucyjną. Utrzymanie proletariatu jako klasy która niesie ze sobą historyczną misję zniszczenia systemu kapitalistycznego jest jedną z funkcji pełnionych również przez nauczycieli związanych z tradycyjną pedagogiką. Przekształcenie świadomości w świadomość dla siebie w świadomość transformującą jest drugą funkcją nauczyciela którą można realizować wyłącznie poprzez pedagogikę historyczno-krytyczną.