Sumienny konsument niedbały obywatel?

Biorąc za punkt wyjścia badanie etnograficzne w Procon Vitória przeanalizowaliśmy związek między konsumpcją a obywatelstwem opierając się na następującym pytaniu: czy bycie konsumentem jest obywatelem w Brazylii? Przeanalizowaliśmy skargi wynikające z konfliktów w relacjach konsumenckich scharakteryzowanych jako dramaty społeczne sformalizowane w instytucji ochrony konsumentów. Celem było zidentyfikowanie powodów które zachęciły konsumentów do składania skarg do Procon Vitória. Postawiono hipotezę że robili to bardziej z powodu zniewagi moralnej niż prawa. Po pierwsze opisujemy warunki w których zebrano materiał etnograficzny i zastanawiamy się nad tym doświadczeniem. Następnie omawiamy konsumpcję jako proces społeczno-kulturowy traktując ją jako centralny aspekt współczesnych społeczeństw zachodnich charakteryzowanych jako społeczeństwa konsumpcyjne. Omawiamy również obywatelstwo w kontekście brazylijskim zwłaszcza z punktu widzenia pojęć jednostki i osoby. Na koniec oceniamy związek między konsumpcją jednostką osobą i obywatelstwem sugerując różnice między kategoriami konsumenta i klienta.